"ΜΗ ΜΟΙ ΔΩΣ "

 

Τρεῖς λεξούλες... ποὺ ἐκφράζουν ὅμως τὸν φόβο. Ὅταν ἀκοῦμε, ἀγαπητοί μου ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές, ἕνα κακό, ἕνα θάνατο, μιὰ θεομηνία, μιὰ ἀρρώστια, ἀμέσως λέμε: Θεὸς φυλάξοι! Μὴ μοῦ δώση κάτι τέτοιο ὁ Θεός! Δὲν θὰ τὸ ἀντέξω. Φοβόμαστε, ἂν καὶ ὁ Θεὸς δὲν δίνει κάτι κακό. Τὰ κακὰ τὰ δίνει ὁ διάβολος, τὰ δίνει ἡ ἁμαρτία μας. Τὸ κακὸ εἶναι ἀπὸ τὸν διάβολο. Ὁ Θεὸς μόνο καλὸ δίνει. «Πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθέν ἐστι» (ὀπισθάμβωνος εὐχὴ Θ. Λειτουργίας). Ὅμως, ἐπιτρέπει τὸ κακό, γιατὶ ὁ διάβολος ἔχει δύναμη, ἔχει ἐλευθερία, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἐλευθερία. Προτιμᾶ νὰ κάνη τὴν ἁμαρτία καὶ τὴν ἔκανε. Ἔτσι, ὁ ἄνθρωπος ὑπόκειται στὸ κακό.

Ἀλλὰ παρακαλεῖ: Θεέ μου, μὴ μοῦ δώσης! Ὄχι μόνο ἀρρώστιες, φτώχειες, θεομηνίες, ἀλλὰ καὶ τὰ πνευματικὰ κακά, τὴν ἁμαρτία, τὰ πάθη μας, τὴν ἐπίδραση τοῦ διαβόλου. Κι ἐμεῖς ὡς Χριστιανοὶ γι’ αὐτὸ παρακαλοῦμε πρῶτα καὶ μετὰ γὰρ τὰ ὑλικά... καὶ σωματικά. Ὑπάρχουν, λοιπόν, μερικὰ πνευματικὰ κακὰ γὰρ τὰ ὁποῖα φοβόμαστε καὶ μόλις τὰ ἀκοῦμε, λέμε: «μή μοι δῶς...». Τί θὰ πῆ «μή μοι δῶς...»; Θὰ πῆ μὴ μοῦ δώσης. Τί νὰ μὴ μᾶς δώση; Αὐτὸ ποὺ εἶπε προηγουμένως ὁ ἱερέας καὶ ποὺ λέγεται σὲ κάθε ἀκολουθία τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Λέμε: «πνεῦμα ἀργίας, περιεργείας, φιλαρχίας καὶ ἀργολογίας μή μοι δῶς...».

Παρακαλοῦμε, λοιπόν, τὸν Θεὸ νὰ μὴ ἐπιτρέψη ὁ διάβολος καὶ τὰ πάθη μας νὰ μᾶς κυριεύσουν. Καὶ γιατί τὸ λέμε αὐτό; Παρακαλοῦμε, μὴ ἐπιτρέψης, Θεέ μου! Φύλαξέ με! Δυνάμωσέ με!Καὶ αὐτὸ ὁ Χριστιανὸς τὸ κάνει ἀπὸ ταπείνωσι, γιατὶ ἀναγνωρίζει καὶ λέει: Θεέ μου, ἐγὼ ἀπὸ μόνος μου δὲν μπορῶ νὰ κάνω τίποτα. Ἂν Ἐσὺ δὲν ἔλθης νὰ μὲ βοηθήσης καὶ νὰ ἐμποδίσης τὸν διάβολο, ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ κάνω τίποτα. Μή, λοιπόν, ἐπιτρέψης! Αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα. Κι αὐτὸ δείχνει τὴν ταπείνωσί μας, δείχνει τὴν ἐξάρτησί μας ἀπὸ τὸν Θεό. Κι ὅταν ὁ ἄνθρωπος, μετὰ ἀπὸ πολλὴ προσευχὴ πάρη μερικὰ χαρίσματα ἀπὸ τὸν Θεό, παραμένει ταπεινὸς καὶ δὲν τὰ χάνει εὔκολα. Γιατὶ τὰ ἀπέκτησε μὲ δυσκολία, μὲ πολὺ ἀγώνα, καὶ εἶναι ἕνα μεγάλο δῶρο ποὺ τοῦ ἔκανε ὁ Θεὸς καὶ ποὺ πρέπει νὰ τὸ αὐξήση.

Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε τέλειος, ὡραῖος. Ἀλλά, μετὰ τὴν πτῶσι γέμισε ἀπὸ διάφορα πάθη καὶ ἁμαρτίες καὶ ἀσχήμυνε καὶ ἐξωτερικὰ καὶ ἐσωτερικά. Μοιάζει μὲ ἕνα δέντρο ποὺ φυτεύεται καὶ δέχεται ἀρρώστιες, κάμπιες, ἀκρίδες... Καὶ πρέπει νὰ τοῦ βάλουμε φάρμακο, νὰ τὸ ραντίσουμε, νὰ τὸ προσέξουμε. Γιὰ νὰ γίνη καλὸ τὸ δέντρο, θέλει ἀγώνα καὶ προσπάθεια. Ἢ πάλι, ἂν κάποιου ἀνθρώπου παραμορφωθῆ τὸ πρόσωπο ἀπὸ ἀρρώστια ἢ ἀτύχημα, θέλει πλαστικὲς ἐγχειρήσεις, θέλει φάρμακα, γιὰ νὰ ἀποκατασταθῆ. Ἔτσι καὶ ἡ ψυχή. Εἶναι τραυματισμένη καὶ διατρέχει πολλοὺς κινδύνους. Ἀπαιτεῖται δουλειὰ καὶ προσπάθεια γιὰ νὰ φύγουν τὰ ἐλαττώματα καὶ νὰ γίνη ὄμορφη αὐτὴ ἡ ψυχή.

Εἶναι πολλὰ τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἀνθρώπου καὶ πολλὲς οἱ πνευματικές του ἀσθένειες. Ἐδῶ, στὴν εὐχὴ αὐτὴ τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ, κατονομάζονται τέσσερες: ἡ ἀργία, ἡ περιέργεια, ἡ φιλαρχία καὶ ἡ ἀργολογία. Σήμερα, θὰ ἀναφερθοῦμε σὲ αὐτὰ τὰ τέσσερα πάθη τῆς ψυχῆς, ποὺ εἶναι συνηθισμένα, καθημερινὰ καὶ τὰ ἔχουν πολλοὶ ἄνθρωποι, καὶ θὰ δοῦμε, πῶς μποροῦμε αὐτὰ τὰ πάθη –μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ– νὰ τὰ πολεμήσουμε καὶ νὰ τὰ ἐξαλείψουμε. Δὲν ἀνέτρεξα σὲ βιβλία καὶ συγγράμματα. Θὰ πῶ μερικὰ ἁπλὰ πράγματα μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά μου, ὅ,τι ἔχω ἀπὸ τὴν ἐμπειρία μου.

Πρῶτον. Πνεῦμα ἀργίας. Ἀργία ἐδῶ δὲν σημαίνει κατάπαυσι ἔργων, ἀλλὰ τεμπελιά, ὀκνηρία. Ὑπάρχει πράγματι τεμπελιὰ στὸν ἄνθρωπο, ἂν καὶ πλάστηκε γιὰ νὰ ἐργάζεται. Τὰ ζῶα δὲν ἐργάζονται. Ἀπὸ τὸ βράδυ ὣς τὸ πρωὶ ψάχνουν νὰ βροῦν τὴν τροφὴ ἕτοιμη.

Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ ὀργώση τὴν γῆ, νὰ κατασκευάση τὸ σπίτι του, νὰ φροντίση τὸ παιδί του, νὰ τὸ μεγαλώση... Σήμερα, οἱ πιὸ πολλοὶ ἄνθρωποι εἶναι νωχελεῖς, βαριοῦνται. Λέει ὁ Χριστός: «τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής» (Μάρκ. 14,38). Ἡ σάρκα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀσθενικὴ καὶ ἀρέσκεται στὴν τεμπελιά. Ὑπάρχουν πολλοὶ ἄνθρωποι ποὺ δὲν δούλεψαν ποτὲ στὴν ζωή τους. Ἄλλοι εἶναι ἀργόσχολοι, ἄλλοι τρῶνε τὰ ἕτοιμα, ἄλλοι κλέβουν. Καὶ ὅπως λέει ἡ παροιμία: Ἡ ἀργία εἶναι μήτηρ πάσης κακίας. Ἂν κάποιος δὲν ἐργάζεται, θὰ κλέψη, θὰ κάνη ληστεῖες, θὰ ἐξαπατήση ἀνθρώπους, θὰ ζητιανεύη, θὰ ζῆ εἰς βάρος τῶν ἄλλων σὰν παράσιτο. Ξέρουμε περιπτώσεις φτωχῶν ἀνθρώπων ποὺ δούλεψαν καὶ δημιούργησαν μιὰ περιουσία καὶ οἱ ἄλλοι ποὺ τεμπελιάζουν λένε, γιατί αὐτὸς νὰ ἔχη; Ἀντιθέτως, ἡ ἐργασία θεραπεύει τὸν ἄνθρωπο. Ὅποιος δουλεύει, εἶναι ζωντανὸς ἄνθρωπος, ἔχει χαρά, ἔχει δημιουργικότητα, ἔχει αἰσιοδοξία.

Στὸ Ἅγιον Ὄρος ἕνας γέροντας εἶχε ἕναν ὑποτακτικὸ ποὺ δὲν δούλευε. Κάποτε βαρέθηκε καὶ ἀποφάσισε νὰ φύγη. Ὁ γέροντας τότε τὸ συζήτησε μὲ τὸν γείτονά του κι ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: - Πάντρεψέ τον!

Δηλαδή; - Μὲ τὴν δουλειά. Καὶ θὰ δῆς. Τὸν ἄκουσε λοιπὸν καὶ τοῦ ἔβαλε ἕνα ἐργόχειρο. Ἄρχισε τότε ὁ μοναχὸς νὰ δουλεύη καὶ γλυκάθηκε κι ἔγινε καλὸς μοναχός. Ἡ δουλειὰ τὸν ἔδεσε μὲ τὸν μοναχισμὸ καὶ τοῦ γέμισε τὴν ζωή. Ἀλλὰ κι ἐμεῖς, ὅταν κάνουμε δουλειές, νοιώθουμε ὄμορφα.

Κυρίως, ὅμως, ἡ ἀργία ἀναφέρεται στὰ πνευματικὰ καὶ ὄχι μόνο στὰ ὑλικὰ πράγματα. Στὴν πνευματικὴ ζωὴ ἡ ἀργία εἶναι θάνατος! Δηλαδή, βαριέται κάποιος νὰ σηκωθῆ νὰ πάη στὴν ἐκκλησία, βαριέται νὰ κάνη προσευχή, νὰ διαβάση ἕνα πνευματικὸ βιβλίο, νὰ ἐξομολογηθῆ, νὰ νηστέψη... Ἡ ὀκνηρία, ἡ ἀκηδία στὴν πνευματικὴ ζωὴ εἶναι θάνατος. Γι' αὐτὸ εἶπε ὁ Χριστός: «γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε». Πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος πρόθυμος. Χτυπᾶ ἡ καμπάνα; Νὰ τρέχη στὴν ἐκκλησία. Αὐτὸ σκεπτόμουν σήμερα τὸ πρωὶ ποὺ πήγαινα στὴν ἐκκλησία. Σηκωνόμαστε, λέω, –ἁμαρτωλοὶ εἴμαστε κι ἐμεῖς– σηκωνόμαστε τὴν Κυριακὴ ἕξι, ἑφτὰ ἡ ὥρα, στοὺς Χαιρετισμούς,...τισμούς, στὰ Ἀπόδειπνα κ.λπ., πᾶμε στὴν ἐκκλησία, χρόνια τώρα. Ὁ ἄλλος λέει, ἄσε με, καημένε, νὰ κοιμηθῶ, νὰ ξεκουραστῶ. Ἔχει κόπο ἡ πνευματικὴ ζωὴ καὶ πρέπει νὰ ἐργαζώμεθα καὶ νὰ ἔχουμε πνευματικὴ ἐγρήγορσι. Ἕνας λέει, θὰ κάνω τὸν σταυρό μου καὶ θὰ κοιμηθῶ. Ὁ ἄλλος λέει, ὄχι, θὰ πιέσω τὸν ἑαυτό μου. Βία! Διότι λέγει ὁ Χριστός: «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν» (Ματθ. 11,12).

Ὅταν κοπιάζουμε, μπορεῖ νὰ λέη ὁ καθένας ἀπὸ ἐμᾶς αὐτὸ ποὺ λέει ὁ Δαβίδ: «(Κύριε) ἴδε τὴν ταπείνωσίν μου καὶ τὸν κόπον μου καὶ ἄφες πάσας τὰς ἁμαρτίας μου» (Ψαλμ. 24,18). Καὶ βλέποντας ὁ Χριστὸς τὸν κόπο καὶ τὴν ἐργασία μας αὐτή, ἀσφαλῶς χαίρεται καὶ μᾶς εὐλογεῖ. Ἂς εὐχηθοῦμε, λοιπόν, αὐτὸ τὸ πρῶτο πάθος, τὴν ἀκηδία, τὴν τεμπελιά, τὴν ἀργία νὰ μᾶς βοηθήση ὁ Θεὸς μὲ τὴν χάρι Του, μὲ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, νὰ τὴν διώξουμε. Νὰ μὴν ἐπιτρέψη νὰ καταχνιάση ἡ καρδιά μας καὶ μετὰ δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε τίποτε.

Δεύτερον. Πνεῦμα φιλαρχίας. Ἡ φιλαρχία εἶναι τὸ νὰ θέλη κανεὶς νὰ εἶναι ἀρχηγός, νὰ εἶναι πρῶτος. Κατ' ἀρχήν, ἡ φιλαρχία εἶναι καὶ θετικὸ πρᾶγμα. Δηλαδή, πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ μερικοί ποὺ νὰ εἶναι ἡγέτες, μπροστάρηδες. Μὰ εἴτε αὐτὸ λέγεται Κράτος εἴτε λέγεται Ἐκκλησία, μὰ λέγεται οἰκογένεια, μὰ λέγεται ἐπιχείρησι, στρατός,... πρέπει νὰ ὑπάρχη ἕνας ἡγέτης ποὺ νὰ ἔχη τὰ λεγόμενα ἡγετικὰ χαρίσματα, ποὺ εἶναι δῶρο Θεοῦ. Κι ἀλλοίμονο, ἂν δὲν ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ ἡγέτες. Κι αὐτὸ φαίνεται στὴν ἐποχή μας ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἔλλειψι ἡγετικῶν προσώπων.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὅμως, ὅταν ἡ φιλαρχία ἐκδηλώνεται μέσα στὴν Ἐκκλησία, μέσα στὴν καθημερινότητα τῆς ζωῆς μας, εἶναι πάθος. Θὰ πῶ κάτι ποὺ ἀφορᾶ ἐμᾶς, τὴν ζωή μας. Μέσα στὴν οἰκογένεια, μέσα στὴν παρέα, στὰ μοναστήρια, στὶς ἐκκλησίες, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀρχομανία, ἡ φιλαρχία, νὰ γίνεται πάντοτε τὸ δικό μας, νὰ εἴμαστε ἐμεῖς πάντα πρῶτοι, νὰ προβαλλώμεθα ἐμεῖς, νὰ μιλοῦν ὅλοι γιὰ ἐμᾶς. Αὐτό, κατ' ἀρχάς, φαίνεται μέσα στὴν οἰκογένεια, στὰ ζευγάρια. Ὑπάρχουν ζευγάρια ποὺ ζοῦν ἁρμονικὰ καὶ συμφωνεῖ...ὁ ἄνδρας μὲ τὴν γυναίκα. Ὑπάρχουν καὶ μερικὰ ζευγάρια ποὺ ὅ,τι θέλει κάνει ὁ ἄνδρας. Καὶ ἀκούω ἀπὸ μεγαλύτερες γυναῖκες τί τραβοῦσαν ποὺ πήγαιναν σὲ κακὲς πεθερές. Ὑπηρέτριες ἦσαν. Ὑπηρετοῦσαν τοὺς κουνιάδους, τὰ πεθερικά, ἔκαναν ὅ,τι ἤθελε ὁ ἄνδρας. Δὲν εἶναι κι ἔτσι! Στὴν οἰκογένεια πρέπει νὰ ὑπάρχη ἁρμονία, νὰ συμφωνοῦν καὶ οἱ δυό. Καὶ σήμερα ὑπάρχουν γυναῖκες ποὺ κυβερνοῦν τὸ σπίτι καὶ ὁ ἄνδρας δὲν μιλάει καθόλου. Ὅ,τι πεῖ ἡ γυναίκα. Κι αὐτὸ ἄλλο ἄκρο.

Νὰ πῶ τώρα ἕνα ἀνέκδοτο διδακτικό, γιὰ νὰ χαλαρώσουμε. Κάποια ἐπιτροπὴ ἔκανε μιὰ ἔρευνα σὲ ποιὰ σπίτια κυβερνᾶ ὁ ἄνδρας καὶ σὲ ποιὰ ἡ γυναίκα. Ὅπου κυβερνᾶ ὁ ἄνδρας, εἶπαν, θὰ τοῦ δίνουμε δῶρο ἕνα ἄλογο. Ὅπου κυβερνᾶ ἡ γυναίκα, θὰ δίνουμε δῶρο ἕνα κόκορα. Στὰ πιὸ πολλὰ σπίτια ἔβλεπαν ὅτι κυβερνᾶ ἡ γυναίκα καὶ ἔδιναν τὸν κόκορα. Σὲ ἕνα βουνὸ συνάντησαν ἕνα τσέλιγκα. - Γιὰ πές μας, τσέλιγκα, ἐδῶ στὸ σπίτι σου ποιός κυβερνᾶ, ἐσὺ ἢ ἡ γυναίκα σου; - Τί λές, μωρέ! Ἐγὼ εἶμαι τὸ ἀφεντικὸ ἐδῶ. - Μπράβο! Κέρδισες ἕνα ἄλογο! Ἔχουμε κόκκινο καὶ ἄσπρο. Ἐσὺ τί προτιμᾶς; Καὶ φωνάζει: - Γυναίκα, τί νὰ πάρουμε, κόκκινο ἢ ἄσπρο; Τοῦ λένε τότε: - Ἔλα, πάρε καὶ σὺ τὸν κόκορα!

Ἁρμονία πρέπει νὰ ὑπάρχη καὶ στὶς παρέες. Ἐδῶ θὰ πῶ κάτι ποὺ τὸ ζῶ καὶ τὸ ζεῖτε καὶ σεῖς στὴν καθημερινὴ ζωή. Μερικοὶ ἄνθρωποι εἶναι τόσο πεισματάρηδες, τόσο καταπιεστικοί, ποὺ θέλουν νὰ γίνεται πάντοτε τὸ δικό τους. Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ ἐπιβάλλουμε στὸν ἄλλο τί θὰ φάη, πόσο θὰ φάη, ἂν θὰ πᾶμε μὲ τὰ πόδια ἢ τὸ αὐτοκίνητο, τί θὰ φορέση... Ἀκόμα καὶ στὴ νηστεία.

Κάνω μία παρένθεσι: Σᾶς παρακαλῶ, ἀδελφοί μου, στὴ νηστεία ποτὲ μὴν ὑποχωρεῖτε! Συμβουλεύω καὶ λέω σὲ πολλούς, ἀξίζει τὸν κόπο, ὅταν πᾶτε σ' ἕνα σπίτι καὶ σὲ περίοδο νηστείας σᾶς πιέζουν νὰ φᾶτε ἀρτύσιμο, νὰ τὰ παρατήσετε καὶ νὰ φύγετε. Μερικοὶ ὑποχωροῦν. Νὰ ὑποχωρήσετε σὲ κάτι ἄλλο ποὺ δὲν εἶναι ἠθικό, ποὺ δὲν εἶναι πνευματικό, ναί. Ἀλλὰ νὰ χαλάσουμε τὴν νηστεία ἐπειδὴ τὸ θέλουν κάποιοι; Χίλιες φορὲς νὰ μαλώσουμε μαζί τους, παρὰ νὰ παραβοῦμε τὸν νόμο τοῦ Θεοῦ. Ἂς μὴν εἴμαστε, λοιπόν, αὐταρχικοί καὶ πιεστικοὶ στοὺς ἄλλους ἀνθρώπους.

Ἀδελφοί μου, ὑπάρχουν φίλαρχοι ἄνθρωποι καὶ ματαιόδοξοι, ποὺ θέλουν νὰ εἶναι πρῶτοι, νὰ ἐπιδεικνύωνται, νὰ ἀκούγεται τὸ ὄνομά τους, νὰ χαράσσεται τὸ ὄνομά τους σὲ μαρμάρινες πλάκες, νὰ διαφημίζωνται. Ἀλλά, ὑπάρχουν καὶ οἱ ταπεινοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται σιωπηλὰ καὶ ἀθόρυβα καὶ μέσα στὴν Ἐκκλησία καὶ μέσα στὴν οἰκογένεια καὶ δὲν ἀκούγεται τὸ ὄνομά τους πουθενά. Αὐτοὶ εἶναι ταπεινοὶ καὶ ἀξιοθαύμαστοι. Ὁ Χριστός μας εἶπε, ὅταν σᾶς καλοῦν σὲ τραπέζι, νὰ κάθεσθε στὴν τελευταία θέσι κι ὄχι στὴν πρώτη. Γιατί, ἂν καθίσεις στὴν πρώτη θέσι, μπορεῖ νὰ σοῦ πῆ ὁ οἰκοδεσπότης: Τί κάθισες ἐδῶ; Πήγαινε πίσω! Ἄν, ὅμως, ἀξίζης, θὰ σοῦ πῆ: Ἐλᾶτε μπροστά, παρακαλῶ! (πρβλ. Λουκ. 14,7-11). Νὰ μὴν ἐπιδιώκετε πρωτοκαθεδρίες καὶ πρωτοκλισίες, ἀλλὰ νὰ εἶστε ταπεινοί. Ἄς εὐχηθοῦμε στὸν Θεὸ νὰ ἀποκτήσουμε αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς ταπεινώσεως, νὰ μὴν εἴμαστε πεισματάρηδες, νὰ μὴν εἴμαστε φίλαρχοι στὴν οἰκογένεια, στὶς παρέες μας. Παντοῦ νὰ ὑπάρχη συνεννόησι, ἀγάπη καὶ συνεργασία.

Τρίτον. Πνεῦμα ἀργολογίας. Ἀργολογία εἶναι νὰ λέμε περιττά λόγια, νὰ συζητᾶμε πολὺ καὶ συνεχῶς. Αὐτὸ τὸ πάθος ὑπάρχει καὶ μέσα στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ ἀκούγεται πιὸ πολὺ στοὺς κοσμικοὺς ἀνθρώπους. Τὰ «πρωινάδικα» στὶς τηλεοράσεις, ὅπως ἀκούω καὶ σχολιάζουν ἄλλοι δημοσιογράφοι, λένε... λένε... λένε... Τί κουτσομπολιὰ μεταξύ τους! Γιὰ τὴν μόδα, γιὰ τὸ ποδόσφαιρο, γιὰ συνταγὲς φαγητοῦ, τί ἔκανε ὁ ἄλφα, τί ἔκανε ὁ βῆτα... Δὲν σταματοῦν καθόλου. Ἀλλὰ καὶ σὲ παρέες κοσμικές μιλοῦν γιὰ πολλὰ πράγματα μάταια. Μερικοί, μάλιστα, ποὺ δὲν τοὺς ἀρέσει ἡ πολυλογία, μοῦ τὸ λένε: Τί νὰ σᾶς πῶ, πάτερ! Μοῦ ἔκανε τὸ κεφάλι μου καζάνι. Ἔκατσε δυὸ ὧρες ἐδῶ πέρα. Δὲν ἀντέχω, θὰ τρελλαθῶ! Ἡσυχία θέλω, ἔλεος!

Μὴ γινώμαστε κουραστικοὶ στοὺς ἄλλους, νὰ μὴ λέμε πολλὰ λόγια. Νὰ εἴμαστε λιγόλογοι, σοβαροί. Ἡ πολυλογία εἶναι μεγάλο ἁμάρτημα. Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ τοῦ πάθους εἶναι τὸ ἄδειασμα τῆς ψυχῆς μας, ἡ διάσπασι τοῦ νοῦ μας καὶ ἡ ἁμαρτία. Διότι λέγει ἡ Ἁγία Γραφή: «ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν» (Παροιμ.10,19). Ἀπὸ τὴν πολυλογία δὲν θὰ ξεφύγῃ ἡ ἁμαρτία. Κάτι κακὸ θὰ πῇς, κάποιο σχόλιο, κάποια συκοφαντία θὰ κάνῃς.

Ἐπίσης, καὶ στὴν προσευχὴ νὰ μὴ λέμε πολλὰ λόγια, παραγγέλλει ὁ Χριστός: «προσευχόμενοι δὲ μὴ βαττολογήσητε ὥσπερ οἱ ἐθνικοί· δοκοῦσι γὰρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται» (Ματθ. 6,7). Δηλαδή, μερικοί προσεύχονται καὶ ἀρχίζουν καὶ λένε πράγματα περιττά: – Θεέ μου, νὰ κερδίσω τὸ λαχεῖο, νὰ φτιάξω ἕνα σπίτι, τὸ παιδί μου νὰ παντρευτῇ. Καὶ αὐτὰ αἰτήματα ψυχῆς εἶναι. Ἀλλὰ ἡ προσευχή μας νὰ διαρκῇ πολλὴ ὥρα, νὰ εἶναι θερμή, νὰ εἶναι ψαλμοί, δοξολογία τοῦ Θεοῦ, ὄχι περιττά λόγια. Εἴθε κι ἐμεῖς νὰ ὁμοιάσουμε τοῦ Χριστοῦ μας καὶ τῶν Ἁγίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλεγαν πολλά λόγια. Τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα θὰ ἀκούσουμε στὸ Εὐαγγέλιο ὅτι ἐνῶ ὑβριζόταν, «ὁ Ἰησοῦς ἐσιώπα» (Ματθ. 26,63). Οἱ ἅγιοι δὲν μιλοῦσαν πολύ. Οἱ ἀσκητές, οἱ μοναχοί ἔλεγαν λίγα λόγια. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ μιλᾶ λίγο εἶναι σεβαστός, εἶναι σοβαρός, ἔχει ἕνα μεγαλεῖο, ἰδίως ἡ γυναίκα. Λένε γιὰ τὴ σοβαρὴ γυναῖκα: Αὐτὴ ἡ κυρία εἶναι καθὼς πρέπει. Τὰ λόγια της εἶναι μετρημένα. Λέει λίγα λόγια καὶ μεστά. Νὰ μᾶς σέβωνται οἱ ἄλλοι, νὰ μὴ μᾶς βαριοῦνται, νὰ χαίρωνται τὴ συντροφιά μας, τὰ λόγια μας, τὴν ὠφέλιμη συζήτηση.

Τέταρτον. Πνεῦμα περιεργείας. Εἶναι ἡ περιέργεια ἁμάρτημα; Ναί, εἶναι καὶ θὰ τὸ ἀποδείξουμε. Ἡ περιέργεια εἶναι ἔμφυτη στὸν ἄνθρωπο. Ἡ πρώτη ποὺ ἔδειξε περιέργεια ἦταν ἡ Εὔα, ἡ ὁποία ἀφοῦ μίλησε μὲ τὸν ὄφι, δοκίμασε τὸν ἀπαγορευμένο καρπό, νὰ δῇ τί εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ δὲν ἐμπιστεύθηκε τὸν Χριστό. Ἡ περιέργειά της τὴν ὡδήγησε στὴν ἀπώλεια. Βέβαια, ἡ περιέργεια κάνει καὶ καλό, γιατὶ εἶναι ἡ αἰτία τῆς δημιουργίας τῶν ἐπιστημῶν, τῶν ἐφευρέσεων, τῆς ἐξερευνήσεως τοῦ διαστήματος.

Αὐτὴ εἶναι ἡ καλὴ περιέργεια. Ἀλλά, στὰ πνευματικὰ ἡ περιέργεια κάνει κακό· πρῶτα - πρῶτα στὴ ζωή μας, διότι ὅποιος ἔχει περιέργεια μπορεῖ νὰ πάθῃ κακό. Γιὰ παράδειγμα, ἕνα παιδάκι, ἂν σκαλίσῃ μιὰ χειροβομβίδα, ἂν πειράξῃ τὸ ἠλεκτρικό ρεῦμα, μπορεῖ νὰ σκοτωθῇ. Δεύτερον, ἐπηρεάζει ἀρνητικὰ τὶς σχέσεις μας μὲ τοὺς...ἀνθρώπους, διότι ὁ περίεργος εἶναι ἀντιπαθητικός, ἐνοχλητικός γιά τούς ἄλλους. Ἄς ποῦμε ἕνα ἀνέκδοτο. Κάποτε, τήν ὥρα πού κάποιος ἔγραφε ἕνα γράμμα, πῆγε πίσω του ἕνας Γιῶργος νά δῆ τί γράφει. Κι αὐτός ἔγραφε: Νίκο μου, δέν σοῦ γράφω ἄλλα, γιατί ὁ Γιῶργος ἀπό πίσω μου παρακολουθεῖ τί σοῦ γράφω. Καί λέει ὁ Γιῶργος: Λάθος κάνεις, ἐγώ δέν διαβάζω τί γράφεις. Οἱ περίεργοι δέν ἡσυχάζουν· ἀνοίγουν γράμματα, ἀνοίγουν κουτιά, συρτάρια, μπαίνουν στό σπίτι καί τό μάτι τους παίζει δεξιά κι ἀριστερά, κρυφακοῦνε... Τρίτον, κάνει κακό ἡ περίεργεια πού ἔχουν κάποιοι ἄνθρωποι νά δοῦν κάτι αἰσχρό καί κακό. Καί βλέπουν σκηνές ἁμαρτωλές, ἠθικά ἀπαράδεκτες. Νέα παιδιά, ἀκόμα καί μεγάλοι ἄνθρωποι ὁμολογοῦν: Πάτερ, μέ ἔφαγε ἡ περιέργεια. Εἶδα ἕνα ἔργο καί δέν μπορῶ νά ἠρεμήσω. Διάβασα ἕνα βιβλίο κακό, περιεργάστηκα ἕνα πρόσωπο μέ περιέργεια. Ἄλλοι θέλουν νά μάθουν τί θά γίνη μέ τό μέλλον τους καί πᾶνε σέ μέντιουμ. Ἀκόμα, μερικοί ἔχουν περιέργεια τί θά γίνη στά ἔσχατα καί ἐπικαλοῦνται καί γεροντάδες, πότε θά ἔλθη ὁ Ἀντίχριστος, πότε θά γίνη ἡ Δευτέρα Παρουσία... Τί σέ νοιάζει, ἀδελφέ μου; Ὅ,τι θέλει ὁ Θεός ἄς γίνη. Νά μήν ἔχουμε περιέργεια.

Ὁ Χριστός μᾶς ἄφησε στό Εὐαγγέλιο ὅσα χρειάζεται νά ξέρουμε. Ὅ,τι δέν περιλαμβάνεται στό Εὐαγγέλιο εἶναι ἐκ τοῦ πονηροῦ· ἀφῆστε τα! Οὐδεμία περιέργεια, λοιπόν, γιά νά μή πέσουμε σέ γκάφα, στίς πλεκτάνες τοῦ διαβόλου, σέ αἱρέσεις, ὁπότε τά παρεπόμενα θά εἶναι βλαβερά καί δυσάρεστα. Θά εἶναι ὁ σκανδαλισμός τῆς ψυχῆς, οἱ πειρασμοί πού θά ἔλθουν, ἡ διάσπαση τῆς ψυχῆς.

Κι ἐδῶ χρειάζεται νά κάνουμε ἄσκησι. Ἀναφέρεται στό Γεροντικό, ὅτι κάτω ἀπό τό κελλί τῆς ἀσκήτριας Ἄννας ἔτρεχε ἕνα ποτάμι καί τριάντα χρόνια πού ἔμενε ἐκεῖ δέν πῆγε μία φορά νά δῆ πῶς εἶναι. Τέτοια δύναμι εἶχε. Χρειάζεται, λοιπόν, ἄσκησι. Ὄχι! Δέν θά ἀκούσω, δέν θά δῶ, δέν θά κάνω πολλές ἐρωτήσεις. Ὅποιος ἀγωνίζεται ἔτσι καί τούς πειρασμούς ἀποφεύγει καί διαμορφώνει ἕνα καλό χαρακτῆρα, ἰσχυρό καί σεβαστό.

Ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές μου,

Ἆς παρακαλέσουμε τὸν Κύριο νὰ μᾶς βοηθήση νὰ νικήσουμε αὐτὰ τὰ τέσσερα ἐλαττώματα. Αὐτὸ προϋποθέτει κόπο, ἀγῶνα καὶ πνευματικὴ καλλιέργεια. Ὅσο πολεμοῦμε αὐτὰ τὰ ἐλαττώματά μας, νὰ ξέρουμε ὅτι ὁμοιάζουμε τοῦ Χριστοῦ, εὐαρεστοῦμε τὸν Θεό, εἴμαστε ἀγαπητοὶ στοὺς ἀνθρώπους, θὰ νοιώθουμε ἱκανοποίηση γιὰ τὴν ζωή μας. Καὶ ὅταν ζήσουμε ἐδῶ ὄμορφα, χωρὶς πάθη, χωρὶς ἐλαττώματα, ἡ ψυχὴ ἄνετα θὰ κερδίση τὸν οὐρανό. Ἆς εὐχηθοῦμε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ καὶ κάθε φορὰ ποὺ θὰ λέμε αὐτὴ τὴν εὐχή, νὰ μᾶς δώση ὁ Θεὸς δύναμη νὰ κόψουμε αὐτὰ τὰ ἐλαττώματα καὶ νὰ τοῦ λέμε: «Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, πνεῦμα περιεργείας, πνεῦμα φιλαρχίας καὶ πνεῦμα ἀργολογίας μή μοῦ δώσης. Μὴν ἐπιτρέψης νὰ μποῦν στὴν ψυχή μου, ἀλλὰ δῶσε μου τὰ ὑπόλοιπα: ταπεινοφροσύνη, ὑπομονὴ καὶ ἀγάπη καὶ νὰ βλέπουμε τὰ ἐλαττώματα καὶ τὰ σφάλματά μας». Εἴθε καὶ αὐτὴ ἡ ἁπλῆ ὁμιλία νὰ ἀποτελέση ἀφορμὴ νὰ γίνουμε –πρῶτος ἐγώ– καλύτεροι καὶ ὡς πρὸς τὴν περιέργεια καὶ ὡς πρὸς τὴν φιλαρχία, τὴν πολυλογία καὶ ὅλα τὰ ὑπόλοιπα. Νὰ γίνουμε τέλειοι ἄνθρωποι, νὰ χαιρόμαστε κι ἐμεῖς τὴν ζωή μας καὶ νὰ μᾶς χαίρονται καὶ οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι καί, πρὸ παντός, νὰ μᾶς χαίρεται ὁ Κύριός μας. ΑΜΗΝ!

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ "ΦΩΣ ΙΛΑΡΟΝ ¨ ΤΟΥ  Π. ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΠΑΤΕΣΤΗ